Prawo spadkowe w praktyce
czyli wszystko co trzeba wiedzieć o dziedziczeniu i sukcesji
Jestem adwokatem. Od wielu lat prowadzę przed sądami sprawy o stwierdzenie nabycia spadku, dział spadku oraz o zachowek.
Uczę też jak w przemyślany i świadomy sposób przekazać majątek następcom.
Lubię takie sprawy – każda taka sprawa to inna historia – a ja wiem, że mogę pomóc konkretnym osobom. Możesz więc mi zaufać: myślę, iż będę w stanie pomóc także Tobie.
Każdego dnia udzielam porad prawnych – zarówno w siedzibie kancelarii we Wrocławiu, jak i online.
Potrzebujesz porady w zakresie prawa spadkowego?
Po prostu napisz do mnie wiadomość.
Planowanie spadkowe,
czyli jak świadomie przekazać majątek
Od wielu lat pomagam klientom spokojnie i świadomie uregulować sprawy spadkowe. Wspieram osoby, które chcą w spokojny i odpowiedzialny sposób przekazać swój majątek. Wiem, jak ważne jest, aby jasno określić swoją wolę i zadbać o bliskich. Z empatią wsłuchuję się w Twoją sytuację i wspólnie szukamy najlepszego rozwiązania.
Dzięki dobrze przygotowanemu testamentowi pomożesz uniknąć rodzinnych nieporozumień i konfliktów o majątek. Przemyślany testament to często najlepszy sposób na zachowanie dobrych relacji w rodzinie.
Zapraszam do kontaktu — pomogę Ci podjąć i sformułować decyzje, które przyniosą Twojej rodzinie poczucie bezpieczeństwa.
5 mało znanych faktów o zachowku
No dobrze, może nie są to znowu takie „nieznane” fakty, gdyż o prawie każdej z tych kwestii już pisałam na blogu – i to nawet więcej niż jeden raz. Ale… dalej zagadnienia te budzą wątpliwości. Tak więc: jesteś ciekawy, o jakie kwestie chodzi?
Osoba pominięta w testamencie (która nie została w tym testamencie wprost wydziedziczona) może domagać się zapłacenia określonej kwoty tytułem zachowku.
O tym, kto może domagać się zachowku konkretnie przesądza przepis art. 991 kodeksu cywilnego. Najczęściej jest tak, iż zachowku domaga się dziecko spadkodawcy, które zostało pominięte w testamencie, albo które nie otrzymało darowizny – od brata lub siostry, którzy to zostali uwzględnieni w testamencie albo otrzymali znaczące darowizny od rodziców. To bardzo częsta sytuacja – choć oczywiście nie jest to jedyna możliwość, jeśli chodzi o domaganie się zachowku. I tak, przypomnę jeszcze, iż sprawa o zachowek to po prostu sprawa o zapłatę określonej kwoty pieniędzy – nie można w ramach sprawy o zachowek domagać się np. przeniesienia własności nieruchomości.
To już na pewno wiedziałeś. A teraz wspomniane w tytule kwestie, o których mogłeś nie wiedzieć:
5 mało znanych faktów o zachowku
1/ roszczenie o zachowek podlega przedawnieniu
a to oznacza, iż nie można domagać się zachowku zawsze, tylko w określonym ustawą czasie. Co prawda ten czas jest dość długi, ale nie jest to „zawsze”. Obecnie okres przedawnienia to 5 lat. Mało znanym faktem jest to, iż w pewnych okolicznościach może dojść do przerwania biegu przedawnienia.
Czy dziecko męża może po mnie dziedziczyć? Z życia wzięte.
Taka sytuacja: „Mam na imię Zosia, Zenek to mój drugi mąż. Z pierwszego małżeństwa mam dwoje dzieci. Zenek też ma dwoje dzieci z pierwszego małżeństwa. Kontakt z jego była żoną jest – delikatnie mówiąc – dość trudny. Zaczęliśmy się zastanawiać, co by było gdyby… Mamy wspólny dom i kredyt na ten dom. Niestety obawiam się, iż nasze dzieci nie doszłyby wspólnie do porozumienia gdyby coś się stało. Stąd też pytanie, czy dzieci męża mogą po mnie dziedziczyć?
W sumie to odpowiedź mogłaby być oczywista: nie. Ale gdyby się trochę wgłębić w temat… Zawsze dojdziemy do odpowiedzi: „to zależy”:)
dziedziczenie testamentowe
W testamencie można wskazać jako spadkobiercę dowolną osobę, także np. dzieci małżonka. I czasami ma to sens.
Zakładam jednak, iż tej opcji nie rozważasz w takiej sytuacji – gdy masz swoje dzieci i chcesz, aby (tylko) one w przyszłości dziedziczyły.
W sytuacji gdy nie będzie testamentu będzie mieć miejsce dziedziczenie na zasadach określonych w kodeksie cywilnym czyli tak zwane:
Czy partner może napisać testament na mnie, jak ma swoje dzieci?
Taka sytuacja: „jesteśmy z partnerem razem w związku od wielu lat, on nie chce ślubu bo ma złe doświadczenia, ale prowadzimy firmę, kupiliśmy wspólnie mieszkanie i tak jest nam dobrze. Mój partner ma dwoje małoletnich jeszcze dzieci – i tu właśnie jest pytanie: czy skoro razem na wszystko ciężko pracujemy, to czy mój partner może w testamencie zapisać wszystko dla mnie?”
Jak myślisz, co byłoby rozwiązaniem w takiej sytuacji?
Zacznijmy od tego, iż każdy może napisać swój testament i wskazać w jego treści dowolną osobę. Ale… tak, napisanie testamentu, jak zresztą wszystko ma swoje konsekwencje.
Dziedziczenie testamentowe i jego konsekwencje
można w testamencie wskazać dowolną osobę, a więc także jak najbardziej swoją partnerkę czy partnera.
Tylko konsekwencją wskazania spadkobiercy w testamencie jest to, iż spadkobiercy ustawowi będą mogli domagać się zachowku.
Wiesz, czym jest zachowek? Pisałam o tym wiele razy, m.in. w tym artykule.
zachowek dla małoletniego dziecka
może już o tym wiesz, jeśli czytałeś inne artykuły na moim blogu. A chodzi o to, iż małoletniemu przysługuje zachowek w wyższej wysokości niż w przypadku osoby dorosłej.
Zgodnie z tym, co stanowi przepis:
Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).
Jak wydziedziczyć wnuka i czy w ogóle tak można?
Wydziedziczanie to dość trudny temat i budzący duże emocje. Zwłaszcza gdy wydziedziczony dowie się o tym wydziedziczeniu dopiero po śmierci spadkodawcy. Przykra sprawa, prawda?
Pisałam kiedyś wpis o tym, czy można wydziedziczyć zięcia lub synową. Może pamiętasz ten wpis? jeśli nie, to zachęcam do lektury. W każdym razie finalnie okazało się, że zięcia ani synowej wydziedziczyć jednak nie można – bo nie są to spadkobiercy ustawowi.
No dobrze, a co z wnukami? Czy można wydziedziczyć wnuka? Cóż, na to pytanie odpowiedź brzmi: to zależy. Wiem, nie jest to ulubiona odpowiedź czytelników, no ale trudno; zaraz rozwinę tę myśl.
Zacznijmy od tego – jakie są przesłanki wydziedziczenia?
Kiedy można kogoś skutecznie wydziedziczyć?
Nie można wydziedziczyć spadkobiercy tylko dlatego, że tak chcesz. Wiem, że to nie brzmi dobrze – ale tak jest. Aby wydziedziczenie było skuteczne muszą być spełnione określone przesłanki – wprost wskazane w treści kodeksu. Jest oczywiście pewien „haczyk”- a mianowicie chodzi o to, iż te przesłanki muszą być prawdziwe! Czyli faktycznie takie sytuacje musiały mieć miejsce w rzeczywistości.
4 rzeczy, których mogłeś nie wiedzieć o testamentach
Pewnie czytałeś sporo o dziedziczeniu testamentowym. Może też słyszałeś wiele opowieści krążących po rodzinie czy wśród znajomych.
Zacznijmy od jednej rzeczy, która na pewno jest dla Ciebie oczywista.
Otóż dziedziczenie testamentowe ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym. Cóż, inaczej pisanie testamentów nie miałoby żadnego sensu. Ale o tym dobrze wiedziałeś, prawda? Pewnie też wiedziałeś, że testament musi być napisany w całości odręcznie – tak w całości, nie wystarczy tylko własnoręczny podpis (no chyba że decydujesz się na formę notarialną)
Ale – zgodnie z tematem: przechodzimy do kwestii, o których mogłeś nie wiedzieć:
1/ myślałeś, że ważny może być tylko jeden testament?
Często tak jest, ale… tak wcale być nie musi. Może być tak, iż w pierwszym napisanym testamencie wskażesz swoje dziecko albo męża czy żonę jako spadkobiercę, a w kolejnym testamencie zamieścisz tylko zapis windykacyjny – czyli przekażesz konkretną rzecz dla określonej osoby – np. dla brata lub siostry. O samym zapisie windykacyjnym już pisałam – i chętnie wrócę do tematu, jeśli będą pytania w tym zakresie. pamiętaj tylko, że w sytuacji gdy decydujesz się na zapis windykacyjny testament musi mieć formę notarialną.
2/ myślałeś, że ślub lub rozwód spowoduje automatyczne „anulowanie” napisanego wcześniej testamentu?
Nie – tak nie jest. Napisałam o tym cały wpis. Żadna sytuacja losowa czy zmiana stanu cywilnego nie spowoduje, że napisany wcześniej testament automatycznie straci moc i po prostu „zniknie”. Napisałeś testament na rzecz kuzyna, bratanka czy sąsiadki a potem się ożeniłeś? A może przeciwnie: napisałeś testament tylko na rzecz swojej żony, a potem się rozwiedliście? Miałeś przekonanie, że 'to oczywiste”, że skoro się rozwiodłem to nie chcę aby była żona dziedziczyła na podstawie testamentu? No to takie oczywiste nie jest. Chcesz, aby dziedziczyła inna osoba, niż ktoś, kogo wskazałeś kiedyś w testamencie? Chyba już wiesz, co zrobić? Napisz aktualny testament i wskaż osobę, która ma dziedziczyć Twój majątek.
3/ byłeś przekonany, że jedyna możliwość to wskazanie spadkobiercy w testamencie?
Myślałeś, że jedyna możliwość to napisać w testamencie: „jako mojego spadkobiercę wskazuję….” czy „jest moją wolą, aby dziedziczył po mnie…”? Tak myślałeś? To widzisz: wskazanie spadkobiercy to tylko jedna z wielu możliwości jaką daje testament jeśli chodzi o dysponowanie swoim majątkiem.
Można w testamencie zawrzeć (tylko) zapis(-y) windykacyjne, można kogoś wydziedziczyć, jest jeszcze zapis zwykły, polecenie, podstawienie… Obecnie możliwości jest sporo i można w miarę precyzyjnie zaplanować przekazanie majątku.
4/ ktoś Ci powiedział, że małżonkowie mogą sporządzić wspólny testament?
A może słyszałeś, że ktoś musi „potwierdzić” Twój testament swoim podpisem?
Np. na okoliczność, że miałeś świadomość tego, co piszesz?
No to znowu nie tak to wygląda. Nawet małżonkowie nie mogą napisać wspólnego testamentu. każdy pisze swój własny, indywidualny testament. No a podpisy innych osób? Całkowicie zbędne przy własnoręcznym testamencie. Testament podpisujesz Ty – własnoręcznie i czytelnie. Myślałeś, że potrzebny jest podpis innej osoby – na potwierdzenie że „byłeś w pełni władz umysłowych”?
Znowu: nie tak to działa – i tak dowodzi się swojej „poczytalności”.
A czy każdy testament musi być gdzieś zarejestrowany? Co jak nie zarejestruję testamentu? I co jak ktoś zgubi lub zniszczy mój testament? Albo co będzie jak znajdę testament już po sprawie spadkowej.
O tym opowiem w kolejnych wpisach. Czy jest coś, co chciałbyś wiedzieć o testamentach? Myślałeś, aby w końcu napisać swój testament?
Często powtarzam, iż nigdy nie jest na to zbyt wcześnie!
Masz pytania dotyczące testamentu? Napisz w komentarzach.
A jeśli potrzebujesz mojej pomocy w sprawie spadkowej: napisz do mnie wiadomość.
