Prawo spadkowe w praktyce
czyli wszystko co trzeba wiedzieć o dziedziczeniu i sukcesji
Jestem adwokatem. Od wielu lat prowadzę przed sądami sprawy o stwierdzenie nabycia spadku, dział spadku oraz o zachowek.
Uczę też jak w przemyślany i świadomy sposób przekazać majątek następcom.
Lubię takie sprawy – każda taka sprawa to inna historia – a ja wiem, że mogę pomóc konkretnym osobom. Możesz więc mi zaufać: myślę, iż będę w stanie pomóc także Tobie.
Każdego dnia udzielam porad prawnych – zarówno w siedzibie kancelarii we Wrocławiu, jak i online.
Potrzebujesz porady w zakresie prawa spadkowego?
Po prostu napisz do mnie wiadomość.
Planowanie spadkowe,
czyli jak świadomie przekazać majątek
Od wielu lat pomagam klientom spokojnie i świadomie uregulować sprawy spadkowe. Wspieram osoby, które chcą w spokojny i odpowiedzialny sposób przekazać swój majątek. Wiem, jak ważne jest, aby jasno określić swoją wolę i zadbać o bliskich. Z empatią wsłuchuję się w Twoją sytuację i wspólnie szukamy najlepszego rozwiązania.
Dzięki dobrze przygotowanemu testamentowi pomożesz uniknąć rodzinnych nieporozumień i konfliktów o majątek. Przemyślany testament to często najlepszy sposób na zachowanie dobrych relacji w rodzinie.
Zapraszam do kontaktu — pomogę Ci podjąć i sformułować decyzje, które przyniosą Twojej rodzinie poczucie bezpieczeństwa.
Zachowek dla małoletniego
Zachowek to jeden z tych tematów – jeśli chodzi o prawo spadkowe – które budzą najwięcej emocji. I ja to w sumie rozumiem. Wiem, iż niektórzy mówią nawet, że to brak możliwości rozporządzania swoim majątkiem. Jednak takie przepisy w kodeksie cywilnym istnieją – i dobrze jest je znać.
Ważna uwaga na początek rozważań : pominięcie w testamencie to jeszcze nie wydziedziczenie.
Pominięcie to po prostu nieuwzględnienie spadkobiercy w testamencie, a wydziedziczenie to właśnie pozbawienie prawa do zachowku.
Dobrze, to przypomnijmy teraz kto może dochodzić tego zachowku.
Zachowek: podstawa prawna
Zgodnie z treścią przepisu:
Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).
Tak więc jak sam widzisz – małoletni może domagać się zachowku w większej wysokości niż osoba dorosła.
Nie – nie jest tak, iż można dowolnie wybrać kto będzie dochodzić zachowku w sądzie.
O tym, kto może domagać się zachowku decydują przepisy.
Mogę sprzedać dom, jeżeli jest zapisany na mnie i mojego zmarłego męża?
To w sumie częsta wątpliwość, de facto dotycząca zasad dziedziczenia ustawowego i procedowania w sprawach spadkowych. Bardzo często jest tak, iż małżonek dziedziczy razem z dziećmi. Tu tylko mała uwaga: dzieci małżeńskie dziedziczą w takim samym stopniu jak dzieci ze związków nieformalnych. Nie jest to oczywiście jedyna możliwość.
Dziedziczenie ustawowe w przepisach kodeksu cywilnego
Tak właśnie brzmi przepis.
Możesz zapytać co w sytuacji, gdy małżonkowie nie mieli dzieci?
W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice.
Udział spadkowy każdego z rodziców, które dziedziczy w zbiegu z małżonkiem spadkodawcy, wynosi jedną czwartą całości spadku. Jeżeli ojcostwo rodzica nie zostało ustalone, udział spadkowy matki spadkodawcy, dziedziczącej w zbiegu z jego małżonkiem, wynosi połowę spadku.
Tak więc: sam teraz widzisz, że w małżeństwach bezdzietnych małżonek nie jest jedynym spadkobiercą.
Dziedziczenie przez małżonka gdy jest sprawa o rozwód
Każdy (dorosły) może napisać testament. Można to zrobić własnoręcznie – długopisem na kartce papieru lub też wybrać się w tym celu do notariusza.
Niestety – wiele osób jakoś zaniedbuje ten temat. A jest wiele sytuacji, w których warto o tym pomyśleć. jedną z nich jest sytuacja, o której wspominam w treści tego artykułu.
Tak więc: w wielu różnych sytuacjach życiowych dobrze jest rozważyć testament (i nie tylko rozważyć, ale też napisać)
Jeśli nie ma testamentu – dziedziczenie następuje na zasadach ustawowych. A małżonek jest spadkobierca ustawowym.
Zobacz, co stanowi przepis:
Dziedziczenie ustawowe
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
To że małżonek dziedziczy na podstawie ustawy nie jest raczej kwestią sporną i budzącą emocje. No dobrze. Ale co gdy małżonkowie się rozwodzą?
Jeśli jesteś w takiej sytuacji, iż masz w toku sprawę rozwodową: pamiętaj, że sam fakt wniesienia do sądu sprawy rozwodowej jeszcze nic nie zmienia.
Może jesteś zdziwiony, ale… pozew można cofnąć, są też sytuacje kiedy sąd może „nie dać rozwodu”. To w sumie nawet logiczne.
Co więcej: wydanie wyroku przez sąd I instancji też jeszcze nic nie zmienia.
Musisz wiedzieć, że sprawa o rozwód może potrwać naprawdę długo. I pisząc „długo” mam na myśli raczej lata niż miesiące.
Sytuację w kwestii dziedziczenia ustawowego zmienia dopiero uprawomocnienie się wyroku w sprawie o rozwód.
Jak już zapewne wiesz – jeśli czytasz mój blog – były małżonek nie dziedziczy na podstawie ustawy.
Dziedziczenie testamentowe
W testamencie można wskazać jako spadkobiercę dowolną osobę. Dosłownie każdego, kogo chcesz. Ale w testamencie można też np. kogoś wydziedziczyć. Oczywiście – nie wystarczy to, że masz wolę aby kogoś wydziedziczyć. Aby wydziedziczenie było skuteczne – muszą mieć miejsce okoliczności jasno wskazane w treści przepisu. Ale warto wiedzieć, że istnieje coś takiego jak wydziedziczenie. No i tak właśnie: wydziedziczenie musi być konkretnie opisane – wraz z faktycznymi przyczynami tego wydziedziczenia właśnie w treści testamentu.
Czy można wyłączyć małżonka od dziedziczenia?
czy można tak zrobić, aby małżonek jednak nie dziedziczył w sytuacji gdy w toku była sprawa o rozwód? I oczywiście w sytuacji gdy nie było ważnego testamentu napisanego przez spadkodawcę.
Czy testament napisany przed ślubem będzie nadal ważny?
Każdy dorosły człowiek (każdy kto ma pełną zdolność do czynności prawnych) może napisać testament. I to jest bardzo dobry pomysł, często doradzam napisanie testamentu i pomagam sformułować jego treść. Dziedziczenie testamentowe ma pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym – inaczej pisanie testamentów byłoby mało przydatne.
Pisanie testamentów nie jest aż proste, jak mogłoby się wydawać – a to dlatego, iż przepisy prawa spadkowego przewidują wiele różnych możliwości.
Pisania testamentów dotyczy bardzo duża liczba zadawanych mi pytań.
W testamencie można np. przekazać konkretną rzecz dla konkretnej osoby – czyli zastosować zapis windykacyjny. Można też np. kogoś wydziedziczyć – jeśli są spełnione ustawowe przesłanki. Ale dziś nie o wydziedziczeniu.
Często jest tak, iż ktoś będąc tzw. singlem czy singielką pisze testament aby przekazać swój majątek wybranej osobie. I takie działanie ma naprawdę spory sens.
Tak też zrobił pan Staszek. Będąc kawalerem napisał testament i wskazał jako spadkobierców wybrane osoby z rodziny czyli swoich dwóch siostrzeńców.
Ale… kilka lat później pan Staszek znalazł miłość swojego życia i zawarł związek małżeński.
Po ślubie razem z żoną zakupił mieszkanie i otworzył swoją firmę.
Niestety zapomniał o fakcie napisania testamentu.
Jak myślisz: gdyby pan Staszek zmarł – bez dokonania zmiany testamentu – kto byłby spadkobiercą? Tak masz rację: osoby wskazane w treści testamentu.
Czy dzieci i rodzice spadkodawcy mogą dziedziczyć razem?
Zasady dziedziczenia budzą sporo wątpliwości. Jednym z pytań, które ostatnio usłyszałam kilka razy jest pytanie o to, co w sytuacji gdy spadkodawca pozostawił zarówno dzieci, jak i rodziców. czy w takiej sytuacji dziedziczyć mogą wszyscy krewni? Odpowiedź brzmi nie, chociaż… zaraz: odpowiedź brzmi: to zależy.
Dziedziczenie na podstawie testamentu
W testamencie można powołać do dziedziczenia zarówno dzieci, jak i rodziców. W ogóle prawo spadkowe daje spore możliwości jeśli chodzi o kształtowanie treści testamentu. Można np. wskazać rodziców jako spadkobierców, nawet jak ma się dzieci, można określone osoby wydziedziczyć, można powołać do dziedziczenia jedno z dzieci, można zrobić zapisy windykacyjne na rzecz określonych osób… Czasami wskazanie rodziców jako spadkobierców może mieć sens, czasem mogą być też podstawy, aby np. dorosłe dzieci wydziedziczyć. Dlatego też prawnicy czasami mówią, iż każda sytuacja jest inna. Masz złożoną sytuację rodzinną? Rozważ napisanie testamentu.
Niestety wiele osób o testamentach nie myśli, trzeba więc zapytać:
a co jeśli spadkobierca nie napisał ważnego testamentu?
