Chyba najwięcej pytań, które otrzymuję dotyczy właśnie zachowku.
W sumie to mnie to wcale nie dziwi.
Dlatego też w najbliższym czasie pojawi się tu sporo artykułów w tym temacie.
(może będzie nawet ebook?)
Zachowek to chyba jeden z tych (niewielu) tematów, które budzą prawdziwe emocje.
I naprawdę to rozumiem.
W końcu w takich sprawach często na sali sądowej stają po przeciwnych stronach osoby z najbliższej rodziny.
Prawdopodobnie kiedyś już o tym pisałam.
To bardzo możliwe, gdyż blog istnieje od wielu lat.
Ale to istotna kwestia, tak więc przypomnę:
Prawidłowe określenie właściwości sądu to jeden z elementów napisania dobrego pozwu.
(uwaga: kwestia ta dotyczy spraw cywilnych w ogóle, nie tylko o zachowek)
Jeśli domagasz się kwoty wyższej niż 75.000,- zł. w pierwszej instancji właściwy będzie sąd okręgowy.
W sytuacji gdy ta kwota jest nie wyższa niż 75.000,- zł pozew trzeba skierować do sądu rejonowego.
Tylko sądów rejonowych i okręgowych jest całkiem sporo.
Pozostaje więc jeszcze określenie właściwości miejscowej.
UWAGA: teraz, w 2026 r. sytuacja wygląda nieco inaczej. Tak było kiedyś, kiedy publikowałam ten wpis. Obecnie do sądu okręgowego wnosi się pozew w sytuacji gdy kwota, której domaga się powód przekracza wartość 100.000 zł
Właściwość sądu w sprawie o zachowek
Przepis jest w zasadzie jasny. (czy są w ogóle jasne przepisy?)
Pewnie takich jest mało, ale jeśli już mówimy o podstawie prawnej:
Zobacz, co dokładnie mówi art. 39 kpc:
Właściwość miejscowa sądu
Powództwo z tytułu dziedziczenia, zachowku, jak również z tytułu zapisu, polecenia, oraz innych rozrządzeń testamentowych wytacza się wyłącznie przed sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy, a jeśli miejsca jego zwykłego pobytu w Polsce nie da się ustalić przed sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część.
Czy przepis ten jest jasny, czy jednak masz jakieś wątpliwości?
Może zapytasz:
A co jak złożę pozew do sądu, który nie jest właściwy?
Spokojnie, przepisy przewidują takie sytuacje.
Otóż twój pozew zostanie przekazany do sądu właściwego.
Tyle że cała procedura może chwilkę potrwać, a Tobie – jako powodowi – przecież zależy na szybkim rozpoznaniu sprawy, prawda?
Przypomnę jeszcze coś ważnego w temacie zachowku.
Co istotne: roszczenie o zachowek ulega przedawnieniu.
Wnieś więc pozew do sądu zanim roszczenie będzie przedawnione.
Nie czekaj z wniesieniem pozwu do ostatniej chwili.
Jeśli sprawa o nabycie spadku dopiero co miała miejsce: kwestia przedawnienia nie jest jeszcze nagląca. Ale… jeśli przypomniałeś sobie o tym zachowku krótko przed upływem terminu przedawnienia i wniesiesz pozew do niewłaściwego sądu: będzie problem.
Lepiej takich problemów unikać, tym bardziej że dość łatwo uniknąć tego problemu.
Jeszcze raz: przed wniesieniem pozwu upewnij się, czy sąd do którego chciałeś wnieść pozew to ten właściwy sąd.
W ostatnich miesiącach – jak wiesz – weszło w życie mnóstwo zmian jeśli chodzi o procedurę cywilną.
Zmiany dotyczą także właściwości sądów.
Nie wszystkie zmiany dotyczą prawa spadkowego, dlatego artykuły dotyczące tych zmian możesz przeczytać tutaj.
A może potrzebujesz mojej pomocy w sprawie spadkowej?
nie wahaj się do mnie napisać!
