Katarzyna Skowrońska

adwokat

Jestem adwokatem. Prowadzę kancelarię adwokacką we Wrocławiu. W swojej praktyce zajmuję się sprawami z zakresu prawa spadkowego. Doświadczeniem zdobytym w trakcie aplikacji adwokackiej oraz na salach sądowych dzielę się z Czytelnikami w ramach tego bloga...
[Więcej >>>]

Konsultacje online +48 601 160 246

Dziedziczenie przez małżonka

Katarzyna Skowrońska20 stycznia 2021Komentarze (0)

Właściwie tytuł wpisu powinien być: “dziedziczenie przez małżonka – podsumowanie” albo “dziedziczenie przez małżonka – wszystko, co chcielibyście wiedzieć”.

O samym dziedziczeniu na podstawie ustawy było już sporo wpisów- tak więc temat nie jest nowy.

Dziedziczenie przez małżonka to jeden z tych tematów, które wciąż generują dużo pytań.

 

Testament i ustawa

 

Oczywiście każdy może napisać testament.

A w testamencie można wskazać jako spadkobiercę dowolną osobę.

Można więc wskazać jako spadkobiercę osobę zupełnie niespokrewnioną i spoza rodziny, albo też można napisać w testamencie, iż to małżonek ma być jednym spadkobiercą.

Tylko zawsze podkreślam, iż chodzi o przemyślany testament, a nie jakikolwiek.

Jeśli chcesz, aby małżonek był jedynym spadkobiercą: zastanów się, czy są osoby, które byłyby uprawnione do dochodzenia zachowku.

O tym kto jest uprawniony i kiedy roszczenie się przedawnia dowiesz się z artykułów na blogu- np. z tego.

W tym momencie tyle o testamencie.

Zobaczmy więc, co stanowi w tym temacie ustawa.

 

Jak nie ma testamentu następuje dziedziczenie na podstawie przepisów ustawy.

Zgodnie z treścią przepisu:

W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

Czyli jak wynika z treści przepisu – udział małżonka w spadku będzie inny gdy spadkodawca pozostawił jedno dziecko, inny gdy miał dwoje dzieci i jeszcze inny w sytuacji gdy dzieci było pięcioro.

I kontynuując lekturę przepisów:

W braku zstępnych spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice.

Tak więc:

W małżeństwach bezdzietnych małżonek nie jest jedynym spadkobiercą.

To ważne, gdyż skutkiem dziedziczenia dochodzi do współwłasności – a taka sytuacja zazwyczaj dość szybko staje się problematyczna.

(tak – można temu zapobiec, np. pisząc przemyślany testament)

 

I jeszcze dalszy ciąg przepisów dotyczących dziedziczenia z ustawy:

(już wiele ich nie będzie, naprawdę)

Udział spadkowy małżonka, który dziedziczy w zbiegu z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa spadkodawcy, wynosi połowę spadku.

I w końcu:

W braku zstępnych spadkodawcy, jego rodziców, rodzeństwa i ich zstępnych, cały spadek przypada małżonkowi spadkodawcy.

 

Dziedziczenie z ustawy a rozwód

Rozwód powoduje, iż małżonek z ustawy nie dziedziczy.

Tylko pamiętaj :

sprawa o rozwód trwa dość często przez bardzo długi okres.

Czasem nawet w przypadku rozwodu bez orzekania o winie trzeba bardzo długo czekać na wyznaczenie terminu rozprawy.

Czy można więc coś zrobić?

Prawie zawsze można coś zrobić.

Można np. napisać przemyślany testament.

Można też rozważyć opcję : zrzeczenie się dziedziczenia.

Tak, pisałam o tym na blogu.

 

Dziedziczenie z ustawy a separacja

Separacja podobnie jak rozwód powoduje, iż małżonek nie dziedziczy z ustawy.

Tylko znowu : nie chodzi o faktyczną separację, tylko prawomocne orzeczenie sądu.

Tak więc : to, iż już razem nie mieszkacie to jeszcze nie zmienia sytuacji i porządku dziedziczenia ustawowego.

Jeśli od dawna mieszkacie osobno i może nawet pozostajesz w nowym – nieformalnym związku: myślę, iż dobrze będzie jak rozważysz napisanie testamentu. Może z tym nowym partnerem czy partnerką zakupiliście wspólnie nieruchomość? A ty nie chciałbyś przecież postawić kiedyś bliskiej Ci osoby w trudnej sytuacji, prawda?

 

Dziedziczenie po małżonku a intercyza

Wiele osób myśli, iż fakt ustanowienia rozdzielności majątkowej rozwiązuje wszystkie problemy.

Tak więc mała uwaga: niestety nie wszystkie.

Rozdzielność majątkowa nie zmienia ustawowego porządku dziedziczenia.

Czyli: jeśli nie chcesz, aby małżonek po Tobie kiedyś dziedziczył – sama tzw. intercyza nie wystarczy.

Intercyza rozwiązuje pewne problemy jeśli chodzi o odpowiedzialność finansową (uwaga: pewne nie oznacza jeszcze że wszystkie) ale nie powoduje wyłączenia małżonka od dziedziczenia.

Tak – coś da się zrobić.

Zawsze możesz (oprócz różnych czynności “za życia”) napisać przemyślany testament.

 

Dziedziczenie z ustawy jak był rozwód w toku

Może w ogóle dziwisz się, że zamieściłam taki podpunkt?

W końcu pisałam, iż małżeństwo trwa do uprawomocnienia się wyroku w sprawie o rozwód.

Tak pisałam, gdyż tak faktycznie jest.

Tylko… przepisy przewidują pewną wyjątkową sytuację.

Wyobraź sobie, że jeden z małżonków postępował  bardzo nielojalnie wobec drugiego – np. zdradzał, nadużywał alkoholu, a może nawet stosował przemoc fizyczną?

W takiej sytuacji ów drugo małżonek wniósł pozew o rozwód – z orzeczeniem o winie.

Niestety takie sprawy trwają zazwyczaj dość długo.

I teraz pomyśl co w sytuacji, gdyby ten małżonek, który wniósł pozew o rozwód zmarł przed zakończeniem postępowania w sądzie.

(tak, oczywiście: mógł napisać testament, ale co gdy jednak nie napisał?)

Trudna sytuacja, prawda?

I bardzo kłopotliwa dla pozostałych spadkobierców, którzy dziedziczyliby wspólnie z tym “winnym” małżonkiem.

Przepisy przewidują jednak i takie sytuacje.

Zobacz, co stanowi przepis – może to będzie rozwiązaniem w Twojej sytuacji?

Przepis brzmi tak:

Małżonek jest wyłączony od dziedziczenia, jeżeli spadkodawca wystąpił o orzeczenie rozwodu lub separacji z jego winy, a żądanie to było uzasadnione.

Tylko widzisz – to dopiero pierwsza część przepisu.

Nic tu nie działa z automatu.

Aby tak się faktycznie stało – konieczne będzie wniesienie osobnej sprawy do sądu:

Wyłączenie małżonka od dziedziczenia następuje na mocy orzeczenia sądu. Wyłączenia może żądać każdy z pozostałych spadkobierców ustawowych powołanych do dziedziczenia w zbiegu z małżonkiem; termin do wytoczenia powództwa wynosi sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o otwarciu spadku, nie więcej jednak niż jeden rok od otwarcia spadku.

I jak wynika z treści przytoczonego przepisu : trzeba taką sprawę wnieść do sądu w określonym terminie.

Takie sprawy nie są proste, ale warto wiedzieć o takiej możliwości.

Tak – to chyba najważniejsze kwestie, jeśli chodzi o dziedziczenie po małżonku.

 

Inne jeszcze sytuacje i o czym będzie jeden z kolejnych wpisów

 

Ale jest coś jeszcze – i to właśnie zagadnienie będzie przedmiotem jednego z kolejnych wpisów.

Coraz więcej osób pyta – przy okazji formułowania testamentów o to, co będzie w sytuacji gdy oboje małżonkowie zginą np. w jednej  katastrofie lotniczej czy nawet zwykłym wypadku.

Najczęściej pytają o to małżonkowie, którzy mają dzieci (także) z innych, poprzednich związków – choć w sumie nie tylko. Pytają też o to małżonkowie, którzy mają wspólne małoletnie dzieci, albo…w ogóle nie mają  żadnych dzieci, a spadkobiercami ustawowymi byłoby rodzeństwo.

Nawet w takiej sytuacji coś da się zrobić.

Dowiesz się o tym z kolejnego (kolejnych) wpisów.

 

Napisz do mnie

A jeśli masz pytania i chciałbyś skonsultować swoją sytuację:

Napisz do mnie wiadomość:

katarzyna.skowronska@adwokatura.pl

Sprawami z zakresu prawa spadkowego i cywilnego zajmuję się od lat i myślę, iż będę w stanie Ci pomóc.

W czym mogę Ci pomóc?

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez adwokat Katarzyna Skowrońska w celu obsługi przesłanego zapytania. Szczegóły: polityka prywatności.

    { 0 komentarze… dodaj teraz swój }

    Dodaj komentarz

    Na blogu jest wiele artykułów, w których dzielę się swoją wiedzą bezpłatnie.

    Jeśli potrzebujesz indywidualnej pomocy prawnej, napisz do mnie :)

    Przedstaw mi swój problem, a ja zaproponuję, co możemy wspólnie w tej sprawie zrobić i ile będzie kosztować moja praca.

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez Kancelaria Adwokacka adwokat Katarzyna Skowrońska w celu obsługi komentarzy. Szczegóły: polityka prywatności.

    Poprzedni wpis:

    Następny wpis: